بعد از سيل عرم بوده مورد ترديد قرار گرفته است . گفته شده كه اين مهاجرت مىتوانسته دلايل سياسى و نظامى - نزاعهاى ميان قبايل و قدرت طلبى حبشىها و حاكمان محلّى در آن حدود - و همچنين دليل اقتصادى داشته باشد . « 1 » حدسى كه دربارهء تاريخ اين مهاجرت زده شده ، در حدود 347 ميلادى است . در حالى كه سيل عرم در حدود سالهاى 477 - 450 رخ داده است . بدين ترتيب مهاجرت آنان سالها پيش از سيل عرم صورت گرفته است . هرچند اين احتمال نيز از نظر دور نمانده كه سيلى ديگر سبب آن مهاجرت بوده است . « 2 » مهاجرت اين قبايل به يثرب و سكونت آنها در اين ناحيه ، مىتوانست مشكلاتى را با يهوديان بوجود آورد . گفته شده كه در آغاز آنها با امضاى معاهداتى با يكديگر روابط مناسبى داشتند اما به تدريج با توجه به كثرت اعراب ، آنان بر يهود تفوّق يافته و يهوديان به صورت اقلّيت - اما اقليتى قوى - درآمدند . به مرور زمان همهء اين طوايف يهودى و عربى ، بدلايل اقتصادى و نيز عصبيّتهاى قبيله‌اى ، با يكديگر به منازعه برخاسته و روابطى كه در همه جاى جزيرة العرب ، در ميان قبايل از حرب و حلف وجود داشت ، در اينجا نيز برقرار گرديد . اوس و خزرج - احتمالًا به تحريك يهوديان كه خود را مغلوب تصور مىكردند - با يكديگر جنگهاى فراوانى كردند . يكى از نخستين جنگها در روايت مورّخان به « يوم سمير » [ يا : سميعه ] شهرت يافته ، پس از آن نيز درگيريهاى ديگرى ( كه برخى از آنها در ماه‌هاى حرام بوده و به همين دليل فجار نام گرفته [ غير از جنگهاى فجار در مكه و اطراف آن است ] ) واقع شده است . آخرين آنها جنگ بعاث ( نام يكى از مناطق نزديك به حرهء شرقى ) است كه جنگ شديدى ميان اوس و خزرج صورت گرفته است . در اين جنگ كه احتمالًا پنج سال پيش از سال نخست هجرت روى داده ، بسيارى از بزرگان اوس و خزرج كشته شدند . عايشه اين جنگ و كشته شدن سران آنها را درآمدى براى ظهور اسلام در مدينه دانسته است . « 3 » تفصيل رخدادهاى بُعاث را ابوالفرج اصفهانى نقل كرده است . « 4 » در اين جنگ اوسيان بر خزرجيان غلبه كردند ( على رغم آنكه حضير كتائب [ پدر اسَيْد بن حُضَير صحابى ] كه رئيس آنان بود به قتل آمد . ) با اين كه در اين جنگ خزرجىها شكست خوردند ، اوس در كشتن آنان افراط نكردند .

--> ( 1 ) . دربارهء دلايل مهاجرت آنها نك : يثرب قبل الإسلام ، صص 72 - 67 ( 2 ) . نك : يثرب قبل الإسلام ، صص 73 - 72 ( 3 ) . بخارى ، ج 2 ، ص 309 و 320 ( و منابع ديگر كه در بحث دلايل « گسترش سريع اسلام در مدينه » خواهدآمد ) . ( 4 ) . الاغانى ، ج 17 ، صص 128 - 117